Categorie archief: Suzuki

Try-out Sand/Chopin: hoe het ging..

De allereerste try-out van mijn nieuwe theater/concertvoorstelling Sand & Chopin is geweest, gister, op 8 april om 12 uur.
Het was erg spannend voor me, deze combinatie van een rol én piano spelen. Ik vond het bijzonder om te doen. Het heeft me een aantal inzichten gegeven. Bijvoorbeeld over hoe het werkt met plankenkoorts: als je iets hebt om je nog drukker over te maken (in dit geval acteren, waarmee ik nog niet zoveel ervaring heb) dan is het andere, vertrouwde (musiceren) ineens minder “eng”. Iets anders is dat ik heb gemerkt dat als ik verbinding maak met de luisteraars dmv communicatie (lees: acteren) het musiceren ineens natuurlijker, echter wordt .. In elk geval werkte dat gister zo. Het zou wel eens de sleutel voor mij kunnen zijn. En acteren is nog leuk ook! Ik denk dat het nog leuker kan worden als ik er meer ervaring mee krijg. Ik heb hierdoor zonder enkele podiumangst gespeeld, vanuit het hart, en dat is iets wat ik al mijn hele leven wens.

Schermafbeelding 2018-04-09 om 11.35.43

Wat ik me ook realiseerde is dat ik heel graag wil “groeien” in mijn kracht bij het overbrengen van emoties via lichaam, mimiek en stem. Ik heb me staande gehouden, maar er kan nog veel meer geëxperimenteerd worden vanuit theatraal oogpunt. Ik denk echter dat iedere keer dat ik de voorstelling doe, ik meer ga “durven”. Nu ik heb gevoeld wat het is om mijn aandacht te verdelen over meerdere gebieden, denk ik dat ik het aankan. Een goede regisseuse die aanwezig was -zij heeft ook pianoles bij me, samen met haar kinderen- heeft me aangeboden enkele dingen met elkaar door te nemen om te zorgen dat de voorstelling voor mij ook minder (in)spannend wordt, en ook voor verschillende soorten publiek geschikt is. Ik heb er helemaal zin in!

Enkele reacties van de aanwezigen:

“Het was heel bijzonder. En wat heb je prachtig gespeeld.”

“Was was het fijn vanmiddag. Je speelde zo mooi.. als ik nog iets mag toevoegen is het dit: hoe meer je van jezelf laat zien in je toneelspel hoe authentieker en meer dichtbij het overkomt. Ik hoop op meer.”

“Ik was ontroerd door je voorstelling. Vooral je opkomst als George Sand. En dan de speeldoos en je pianospel daarop. Dat roerde me tot tranen. Je was echt Sand voor mij en de verbinding met Chopin was zonder woorden voelbaar.”

“Het lijkt me heel leuk om met een aantal kinderen te komen.”

“Was erg leuk en de vertelling over Chopin zijn leven vond ik erg boeiend.”

“Ik was zeer geboeid door de levensloop. Je bracht het heel pakkend! En natuurlijk met prachtig pianospel! Heel erg leuk!”

“Heel erg leuk gedaan! Was heel interessant om dit verhaal te horen. Mooi verteld, mooi gespeeld.”

“Ik was erg geroerd door jouw moed en eerlijkheid en openheid in aangeven dat je iets doet buiten jouw comfort zone wat je heel graag wilt. Het was heel intrigerend. Af en toe zocht je nog naar de stijl en woorden, maar dat hinderde niet.”

Heleen/Sand

Heleen/Sand

Schermafbeelding 2018-04-09 om 11.36.31

Schermafbeelding 2018-04-09 om 11.34.52

Tot slot: hoogtepunten voor mij waren het begin met het speeldoosje waarbij om en om het speeldoosje en de piano het thema speelden. Verder de accenten van de Mazurka samen met het publiek stampen en klappen op de 2e en 3e tel, waarbij de piano inviel.. De regendruppel prelude met Alyssa als “druppel” ;-) en de Danse des Oiseaux met een echte vogel.

Vrolijk Pasen!

Leonora van Nigtevegt (8 jaar) schreef vorige week een Paasgedicht. Omdat er zo weinig Paasliederen zijn, gaf ik aan dat ik wel wat wilde componeren. Leonora bood spontaan aan een tekst te schrijven. Ze deed dit tijdens de les van Sophia, haar grote zus, in afwachting van haar eigen les. Zo gaat dat bij Suzuki-lessen: je bent dan regelmatig bij elkaars lessen. Ook Anna, zusje van David Smit, schreef een Paas-gedicht. Je kunt beide gedichten hieronder vinden, als je naar beneden scrollt. Enfin, toen Sophia (11) klaar was, was het gedicht af. Tijdens Leonora’s les maakte Sophia intussen een prachtige Paastekening.. en op basis van hun kunstwerken maakte ik deze week een nieuw Paaslied. Jullie mogen het lied gebruiken voor jezelf of voor je leerlingen. Ik heb er lekker wat toonladders in gesmokkeld, dus ook in educatief opzicht is het verantwoord. Je kunt zowel de begeleiding spelen als alleen de melodie, als je nog niet zo lang les hebt. Stel dat je behoefte hebt aan een andere toonsoort (violen?) is het een kleine moeite om dat aan te leveren.. Natuurlijk ook alvast een vrolijk Pasen gewenst!

Sommige mensen weten niet meer wat Pasen eigenlijk betekent. Veel liederen gaan over de Paashaas, terwijl Pasen eigenlijk het feest is van Jezus die is opgestaan uit de dood, de derde dag na zijn kruisiging. Omdat Leonora het zowel over Jezus als over de Paashaas had, heb ik ze maar samen in een lied opgenomen.

Paaslied blz 1

Paaslied blz 1

Paaslied blz 2

Paaslied blz 2

Tekst Leonora

Tekst Leonora

Tekening Sophia

Tekening Sophia

En nog een mooi gedicht van Anna, zusje van David Smit:

Gedicht van Anna (6)

Gedicht van Anna (6)

Voorbij podiumangst..

Vorige week heb ik één les gevolgd van een cursus: Kato’s New Approach. De les werd gegeven door Gerianne Wigboldus. Kato’s benadering (ze noemt het bewust geen methode) is een manier om podiumangst te leren voorkomen. Het was zeer inspirerend maar praktisch gezien meer voor viool toepasbaar. Veel van Kato’s ideeën gelden echter voor alle instrumenten. Eén ervan is bijvoorbeeld: ZING eerst alles wat je gaat spelen en maak hierbij (passende) bewegingen die helpen de puls te voelen. Dit helpt je om de muziek in je lichaam te voelen. Podiumangst heeft namelijk hiermee te maken: je ‘voelt’ de muziek niet voldoende in je lijf. Via onderstaande link kun je er iets over te weten komen.

Kato Havas herself

Kato Havas herself

Helemaal onderaan zie je de link, maar hieronder een kerngedachte van haar nieuwe benadering (ps als je erop klikt wordt het groter en duidelijker leesbaar):

Gedeelte van de link

Gedeelte van de link

Link ‘Beyond Stagefright’ Youtube

More Piano Trios for Young Players: book 3

Te bestellen bij www.alfred-music.co.uk
Typ bij zoekvenster mijn naam in en de drie boeken verschijnen. Leuk kadootje voor iedereen die graag spannende, nieuwe muziek wil spelen! Argentijns, maar ook ‘Djibouti Spring.’ De uitgever zegt het zo:

“The purpose of this book is to give beginning musicians the opportunity to play together. Elementary piano players have few opportunities of being part of an ensemble which is both inspirational and fun. It will help develop aural awareness and other ensemble playing skills which can, all too often, be found lacking in performers who most frequently play and practise solo.
These trios are playable by any player with 2-3 years’ experience.”

Titles: Foreign Lands * Playing Tag * Milonga * Village Dance *Djibouti Spring

Schermafbeelding 2018-02-02 om 12.36.29

Schermafbeelding 2018-02-02 om 12.36.41

Flow

Dit is een samenvatting van de lezing over ‘Flow’ die ik hield op vrijdag 29 september 2017 in de Boomsspijker voor ouders en docenten.

Flow is een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in zijn of haar bezigheden, met volledige betrokkenheid. In het gelijknamig boek ‘Flow’ van de Hongaarse psycholoog Mihaly Csikzentmihalyi (universiteit Chicago) omschrijven enkele mensen die werden geïnterviewd het als een “stroom die hen meevoerde”, vandaar het woord ‘flow’.

Flow wordt vaak geassocieerd met het streven om een bepaald doel te bereiken, zoals het schilderen van een schilderij of het bespelen van een instrument. Maar het geldt eigenlijk voor alle taken, mits genoeg uitdagend. In de staat van ‘flow’ kunnen mensen boven zichzelf uitstijgen en sneller leren en nieuwe inzichten krijgen.

Voorbeelden van flow zijn te vinden in bijvoorbeeld het Boeddhisme en het Taoïsme. Ook sporters kennen flow uit eigen ervaring, bv als ze een wedstrijd spelen tegen iemand die het uiterste van hem vergt.

Het begrip ‘flow’ is sterk verbonden met de persoonlijke ontwikkeling en misschien ook wel het karakter van een leerling. Een taak die op een bepaald moment uitdagend is en ‘flow’ teweeg kan brengen, loopt het gevaar routinewerk te worden naarmate kennis en ervaring toenemen. Dit verschijnsel kent elke Suzuki-docent en Suzuki-ouder waarschijnlijk wel: als een leerling een stuk te vaak op dezelfde manier gespeeld heeft, verliest het kind zijn interesse. De vraag is hoe je toch deze focus kunt behouden. Een vraag die ik met behulp van de ideeën van Csikzentmihalyi ga proberen te beantwoorden.

Flow heeft een aantal kenmerken:

1.er is een duidelijk doel
2.er is concentratie en doelgerichtheid die leidt tot helderheid
3.er is verlies van zelfbewustzijn: men gaat volledig op in de activiteit en vergeet zichzelf
4.verlies van tijdsbesef: de tijd vliegt voorbij, je voelt je deel van iets groters
5.directe feedback: succes en falen ten aanzien van de activiteit zijn onmiddellijk duidelijk, zodat men daarop het eigen handelen direct kan aanpassen. Je weet dat wat je moet doen, moeilijk is, maar mogelijk
6.er is evenwicht tussen de eigen vaardigheid en de uit te voeren activiteit: de bezigheden zijn heel uitdagend echter nét niet te moeilijk om met succes uit te voeren
7.een gevoel van persoonlijke controle over de situatie of activiteit
8.de activiteit is intrinsiek belonend, bijvoorbeeld erg leuk. Als de omstandigheden zo zijn, dan wordt wat je aan het doen bent, waardevol op zichzelf, dus niet in dienst van een hoger doel..

En last but not least: tijdens de flow ervaring is er een gevoel van vrijheid: men is bijvoorbeeld niet bang om fouten te maken.
Zoals Csikzentmihalyi het zegt:
“There is freedom from worry about failure”.

Als musicus, én als muziekdocent, vind ik het ervaren van flow een verrijking.
Als musicus: tijdens al die uren van studie waren en zijn voor mij een doel op zich. Tijdens het oefenen kijk ik bijna nooit op de klok, omdat het oefenen als bezigheid op zich, voor mij al voelen als zeer belonend. Het eindresultaat van ‘het kunnen spelen’ van het stuk is voor mij niet het belangrijkste. Het oefenen zelf is heerlijk om te doen.
Als muziekdocent: de belangrijke ontdekking van de professor met de lange achternaam is, dat mensen geluk ervaren als ze in flow zijn. Maar je kunt het wel een handje helpen: mede door het kiezen van de juiste stukken, op het juiste moment, met de juiste begeleiding kan deze ervaring (spontaan) optreden. Flow laat zich dus toch niet afdwingen. Wie wil er nu niet dat zijn leerlingen geluk ervaren bij het studeren? ;-)

Ik kan me herinneren dat ik op het conservatorium zat en een veel te moeilijk stuk wilde leren spelen. Maar het was net haalbaar. Ik heb er weken aan één stuk door op gestudeerd, daarna was iedereen perplex dat ik het kon spelen. Hiervan ging uiteindelijk mijn niveau van spelen enorm omhoog, omdat ik me nadat ik me hieraan had opgetrokken, ineens wist dat ik ook andere moeilijke stukken zou kunnen spelen, mits ik hier genoeg indook. En ik had blijkbaar, vanuit mezelf, het intuïtieve gevoel dat het haalbaar was.
Het klopt met de theorie van Csiksentmihalyi, dat mensen in de staat van ‘flow’ boven zichzelf uitstijgen en sneller leren en nieuwe inzichten krijgen. Dit heb ik toen aan den lijve ondervonden.

Nog steeds raak ik niet makkelijk in flow van dingen waarvan ik meteen aanvoel dat ik ze na een beetje oefenen meteen wel zal kunnen spelen. Ik voel dan als het ware niet voldoende uitdaging.
Volgens Csiksentmihalyi ziet het er zo uit (ik vertaal even de woorden uit de tabel):

Anxiety = angst
Worry = bezorgdheid
Apathie = apathie
Boredom = verveling
Relaxation = ontspanning
Control = controle
Arousal = opwinding
Challenges = uitdaging
Skills = vaardigheden

Tabel 'Flow'

Tabel ‘Flow’

————————SKILLS——————
(Onder deze tabel moet staan ‘Skills’ met een pijl van laag naar hoog.)

Dit zal voor ieder kind anders zijn: als je naar de tabel kijkt, dan denk ik dat het kind dat vooral in het blokje van angst, bezorgdheid of apathie zal zitten, moeilijker in flow zal komen. Maar om het op muziekgebied te voelen, lijkt het me toch belangrijk dat je je voldoende aangetrokken voelt tot een bepaald stuk. In de Suzuki methode zullen af en toe stukken zitten waartoe je kind zich minder aangetrokken voelt. Het is wel wijsheid om dan te zeggen: ok, misschien hoef je dit stuk niet leuk te vinden, als je maar weet dat je er veel van gaat leren, en het gaat je helpen om een ander stuk te leren spelen wat je helemaal geweldig vindt! En dan vervolgens te zoeken naar zo’n stuk wat het kind geweldig vindt. Ik had laatst een leerlinge die eind boek 2 zit, zij is nu 14 jaar. Ik gaf haar een stuk van Philip Glass: Metamorfosen. In het stuk zitten zeer snelle zestiende triolen passages die bladzijden lang doorgaan. Ze had dit nog niet eerder gehad. Maar ze hield pas op toen ze het kon. Haar omgeving regeerde verbaasd. Ze dachten dat er een cd opstond. Ik denk dat zij in flow was toen ze het oefende. Mijn les hieruit was, om haar af en toe zo’n stuk te geven. Niet in plaats van de Suzuki-stukken, maar aanvullend. Mijn persoonlijke overtuiging is namelijk, dat je je aan je flow kunt ‘optrekken.’ Als je dit gevoel eenmaal kent, wil je dat graag weer opnieuw ervaren. Want het is zoveel fijner dat oefenen omdat je moet oefenen!

Hoe deed professor Csikszentmihalyi eigenlijk zijn onderzoek? Hij onderzocht samen met collega’s meer dan 8000 mensen met verschillende beroepen: Dominicaanse monniken, Himalyaanse klimmers, Navajo-herders: allen mensen die van hun werk genieten. Deze mensen kregen allemaal een pieper die ongeveer tien keer per dag afging. Als hij afgaat, zeg je wat je aan het doen bent, hoe je je voelt, waar je bent, wat je denkt. De twee dingen die gemeten worden zijn: de grootte van de uitdaging die mensen op dat moment ervaren, en de grootte van hun vaardigheden. Voor ieder mens kan dus een soort gemiddelde berekend worden, dat het middelpunt is van het diagram. Dat is je gemiddelde niveau van uitdaging en vaardigheid. Voor iedereen is dit anders. Maar je hebt een soort vaststaand punt in het midden. Als Csikszentmihalyi dit punt weet, kan hij vrij precies voorspellen wanneer je in flow bent. Dat is wanneer je uitdagingen hoger dan gemiddeld zijn en je vaardigheden hoger dan gemiddeld. Je komt in dit gebied als je iets doet wat je heel leuk vindt om te doen.
Waar je voor flow zou moeten zitten in de tabel, is bij:

- Arousel (opwinding) is altijd goed omdat je dan wordt uitgedaagd om iets te doen wat je nog niet kan. Je vaardigheden zijn dan nog niet zo ver dat je het kunt, maar je kunt je vrij gemakkelijk naar het flowgebied bewegen door vaardigheden te ontwikkelen. Dus opgewondenheid is het gebied waar mensen het meest van leren, want dan worden ze buiten hun comfortzone geduwd, en ontwikkelen ze meer vaardigheden.
- Control is ook een goede plek, want daar voel je je op je gemak, maar zonder de opwinding. Het is niet meer erg uitdagend. Als je vanuit controle naar flow wil, moet je uitdaging verhogen. Dus dat zijn twee ideale complementaire gebieden van waaruit je gemakkelijk in het flow gebied kunt komen. .

Vanuit de andere gebieden kun je minder makkelijk in flow komen:
- Ontspanning is goed: je voelt je nog steeds goed
- Verveling begint echt vermijdend te worden
- Apathie is echt zeer negatief: je hebt niet het gevoel dat je iets aan het doen bent, je gebruikt je vaardigheden niet, je hebt geen uitdaging.

Helaas begeven volgens Csikszentmihalyi veel mensen zich in dit apathische gebied: door televisie te kijken of op hun telefoon te zitten appen. Hoewel je soms bij het tv kijken ook 7 tot 8% in flow kunt zijn, dit is vooral als je een programma kiest dat je heel graag wilt zien, en waarvan je feedback krijgt.
Hoe kun je in het alledaagse leven meer in flow komen? En: in de muziekles?
Deze vraag zou ik graag aan alle docenten en ouders stellen. Want het is duidelijk dat sommige mensen uit zichzelf aanvoelen hoe daarin te komen, maar het is heel lastig uit te leggen.

Voor ons musici, ouders en muziekdocenten is het interessant om te kijken hoe je als docent en ouder het oefenen van een muziekstuk zodanig kunt begeleiden dat het kind ervan in ‘flow’ kan raken. Uiteindelijk is het doel dat het kind zélf naar uitdaging zoekt en hiermee een nieuwe taak vindt die ‘flow’ teweeg kan brengen. Dan wordt je iemand die constant zelf op zoek is naar nieuwe doelen of uitdagingen. Daar bestaat zelfs een woord voor: een ‘autotelische persoonlijkheid’ (van het Griekse autos (zelf) en telos (doel)). Wanneer een doel is bereikt of een taak niet langer als uitdagend wordt beschouwd, zal een autotelisch persoon zelf op zoek gaan naar een nieuwe uitdaging.

Autotelische personen zijn zelf constant op zoek naar nieuwe uitdagingen en geneigd om taken goed te presteren omdat ze ‘flow’ bereiken. Hier zit echter ook een keerzijde aan, daar ze de neiging kunnen vertonen de minder uitdagen taken te verwaarlozen. Bovendien zullen ze, wanneer ze te weinig uitdaging krijgen, gedemotiveerd raken en geneigd zijn te stoppen en het elders te zoeken..

Ik denk zelf dat kinderen eerder in een staat van flow komen naarmate ze zichzelf nieuwe uitdagingen kunnen stellen. De grote uitdaging is bij een oud stuk weer opnieuw in flow kunnen komen. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door er op een heel andere manier naar te kijken. Door het in een andere toonsoort te spelen. Door erop te improviseren. Door erop te dansen. Door trillers toe te voegen. Door het voor te spelen voor je vrienden. Door het samen te spelen: want dit samen ervaren is een fantastisch gevoel!

Heleen Verleur